Η ομάδα κάνει ακριβώς αυτό που της έχεις διδάξει. Το πρόβλημα είναι ότι δεν θυμάσαι να της το έχεις διδάξει.
Δεν χρειάστηκε να γίνει κάποια ειδική συζήτηση. Με τον καιρό, η ομάδα άρχισε να καταλαβαίνει πώς λειτουργούν τα πράγματα. Ποιες κινήσεις πηγαίνουν μπροστά και ποιες γυρίζουν πίσω. Πού φτάνει η δική της αρμοδιότητα και πού μπαίνεις εσύ. Και προσαρμόστηκε σε αυτό που είδε. Αυτό που σήμερα αποκαλείται έλλειψη πρωτοβουλίας, είναι στην πραγματικότητα το αντίθετο. Είναι η ομάδα που κατάλαβε πολύ καλά πώς δουλεύει το παιχνίδι.
Τι βλέπεις όταν κοιτάς την ομάδα σου
Το σκηνικό είναι γνωστό. Ομάδα που δεν κινείται αν δεν της πουν. Που δεν παίρνει αποφάσεις αν δεν ερωτηθεί. Σε meetings όπου θα περίμενες ιδέες, επικρατεί σιωπή. Σε καταστάσεις όπου κάποιος θα έπρεπε να αναλάβει αρμοδιότητες, όλοι περιμένουν από κάποιον άλλον να “βγει μπροστά”.
Κι αυτό οδηγεί σε συνεχείς αμφισβητήσεις, δεύτερες σκέψεις για την ομάδα που έχεις επιλέξει και προβληματισμούς, όπως: Γιατί δεν σκέφτονται μόνοι τους; Είναι θέμα ανθρώπων; Νοοτροπίας; Κινήτρου;
Οι απορίες αυτές είναι απόλυτα φυσιολογικές, σε τέτοιες καταστάσεις. Απλώς κοιτάνε προς την λάθος κατεύθυνση.
Πότε σταμάτησε η ομάδα να σκέφτεται μόνη της
Η ερώτηση, λοιπόν, δεν είναι γιατί η ομάδα σταμάτησε να παίρνει πρωτοβουλίες. Αλλά πότε σταμάτησε.
Κάθε ομάδα ξεκινά με διάθεση. Προτείνει, δοκιμάζει, ρισκάρει. Και μετά, σιγά σιγά, σταματά. Επειδή αρχίζει να παίρνει διαφορετικά ερεθίσματα από αυτά που είχε στο μυαλό της στην αρχή. Κάθε φορά που μια ιδέα επέστρεφε με διορθώσεις. Κάθε φορά που ο “αρχηγός” της ομάδας αναλάμβανε κάτι που θα μπορούσε να το είχε αναθέσει σε αυτήν.
Δεν χρειάστηκε να πει κανείς τίποτα. Τα συμπεράσματα ήρθαν μόνα τους. Και το αποτέλεσμα είναι μια ομάδα που λειτουργεί μέσα σε όρια που τέθηκαν με δική τους… πρωτοβουλία.
Πώς χτίζεται κουλτούρα πρωτοβουλίας στην πράξη
Το 1969, η Toyota εισήγαγε ένα σύστημα που για πολλούς έμοιαζε με λάθος.
Έδωσε σε κάθε εργαζόμενο στη γραμμή παραγωγής, ακόμα και στον πιο πρόσφατα προσληφθέντα, τη δυνατότητα να σταματήσει ολόκληρη τη γραμμή αν έβλεπε κάτι που δεν πήγαινε καλά. Ένα σχοινί που όταν το τραβούσες, σταματούσε η παραγωγή.
Το ονόμασαν Andon Cord. Και η λογική πίσω από αυτό ήταν απλή: το λάθος είναι φθηνότερο όταν το πιάνεις νωρίς. Γιατί κατάλαβε ότι αυτός που βλέπει το πρόβλημα πρώτος είναι αυτός που βρίσκεται πιο κοντά σε αυτό. Όχι αυτός που έχει τον μεγαλύτερο τίτλο.
Αυτό που άλλαξε δεν ήταν μόνο η ποιότητα της παραγωγής. Άλλαξε η σχέση της ομάδας με την ευθύνη. Όταν κάποιος ξέρει ότι η γνώμη του έχει βάρος και ότι η κίνησή του έχει αντίκτυπο, δεν χρειάζεται κανείς να του πει να ενδιαφερθεί.
Η Toyota δεν χρειάστηκε να φτιάξει ομάδα από την αρχή ή να βρει “καλύτερους” ανθρώπους. Έφτιαξε ένα σύστημα που έκανε τους ανθρώπους που ήδη είχε να λειτουργούν καλύτερα.
Πώς χτίζεται το πρόβλημα κάθε μέρα λίγο λίγο, χωρίς να το ξέρεις
Από την άλλη, οι περισσότεροι ηγέτες φτιάχνουν ένα σύστημα που αποθαρρύνει την πρωτοβουλία. Και το χειρότερο είναι ότι το κάνουν ασυνείδητα. Με μικρές – μικρές συνήθειες που επαναλαμβάνονται σε καθημερινή βάση και συσσωρεύονται όλες μαζί,
Αρκεί να διορθώνεις σταθερά αυτό που δεν έγινε με τον τρόπο σου. Να ζητάς ενημέρωση για αποφάσεις που θα μπορούσαν να ληφθούν και χωρίς εσένα. Να μπαίνεις στη συζήτηση νωρίς, πριν η ομάδα έχει την ευκαιρία να βγάλει τα δικά της συμπεράσματα.
Και είναι απόλυτα κατανοητό ότι δεν γίνεται με κακή πρόθεση. Αθροιστικά όμως, διαμορφώνουν ένα πολύ σαφές περιβάλλον, στο οποίο η ομάδα εκτελεί και ο ηγέτης αποφασίζει.
Και σιγά σιγά σταματά να προσπαθεί για κάτι διαφορετικό.
Η διαφορά που κάνει ένα σύστημα που εμπιστεύεται
Μια ομάδα που έχει μάθει ότι η κίνησή της έχει πραγματική αξία, αλλάζει την ποιότητα της σκέψης όσο αφορά τη δουλειά της.
Όταν βλέπει με έμπρακτες αποφάσεις ότι η άποψή της έχει θέση, αρχίζει να φέρνει πληροφορίες που αλλιώς δεν θα έφταναν ποτέ στο τραπέζι. Βλέπει πράγματα που από τη θέση της φαίνονται πιο καθαρά. Λύνει προβλήματα πριν αυτά χρειαστεί να κλιμακωθούν.
Και σταδιακά σταματά να είναι μια ομάδα που εκτελεί εντολές και γίνεται κάτι που έχει πολύ μεγαλύτερη αξία για την επιχείρηση. Γίνεται ομάδα που σκέφτεται μαζί με τον ηγέτη, όχι αντί αυτού.
Αυτό ακριβώς προκύπτει μέσα από ένα σύστημα που έχει φτιαχτεί γύρω από την ομάδα σου και της επιτρέπει την πρωτοβουλία.
Η απόδειξη που έχεις ήδη μπροστά σου
Η ομάδα που έχεις σήμερα είναι η απόδειξη του συστήματος που έχεις χτίσει.
Κι αν αυτό που βλέπεις δεν είναι αυτό που θέλεις, η απάντηση δεν βρίσκεται στο ποιους έχεις δίπλα σου. Βρίσκεται στο τι τους έχεις διδάξει, ακόμα κι ασυναίσθητα ή χωρίς άμεση πρόθεση.
Γιατί κάθε ομάδα ανταποκρίνεται σε αυτό που βλέπει να συμβαίνει γύρω της, όχι σε αυτό που ακούει να λέγεται.
Αναρωτήσου λοιπόν τα εξής:
Πότε ήταν η τελευταία φορά που κάποιος στην ομάδα σου πήρε απόφαση χωρίς να σε ρωτήσει, και εσύ την άφησες να σταθεί;
Τι μαθαίνει η ομάδα σου από τον τρόπο που αντιδράς όταν κάτι δεν γίνεται με τον τρόπο σου;
Αν έλειπες για έναν μήνα, τι θα σταματούσε να γίνεται και τι θα συνέχιζε κανονικά;
Αν οι απαντήσεις σε δυσκολεύουν, αξίζει μια συνομιλία.
Στείλε μου μήνυμα εδώ.